Eind december werden vier lokale medewerkers van Artsen Zonder Grenzen ontvoerd in het district Mike Alfa. Vrijdagavond 27 februari werden ze na twee maanden gevangenschap eindelijk vrijgelaten. Voor de veiligheid van de betrokken personen hield Artsen Zonder Grenzen het nieuws over hun kidnapping uit het internationale pers. Hun vrijlating was een opluchting en tegelijk een emotionele gebeurtenis voor hun familie en alle medewerkers. De goede afloop geeft ons de kracht om met overtuiging onze activiteiten voort te zetten hier in het noordwesten.

Deze week woensdag konden mijn collega en ik voor de eerste keer sinds vijf weken, voor enkele dagen, terug keren naar het district Lima Delta. Mijn collega en ik konden onze projecten voor lange tijd niet bezoeken, door de dood van twee nationale medewerkers begin februari, de voortdurende militaire operaties van de overheid tegen militanten in aangrenzende gebieden, en de bomexplosies en ontvoeringen uitgevoerd door criminelen en militanten.

Tijdens die vijf weken moest ik mijn medische projecten coördineren via e-mail, sms en telefoon en ik liet enkele sleutelfiguren uit het medische departement overkomen naar het district Mike alfa om te vergaderen. Deze week lieten de politieke situatie en de veiligheidstoestand het ons toe om terug naar ons district te reizen. De opluchting was groot, want het dagelijks opmaken van mijn persoonlijke werkplanning, met de wetenschap dat ik op elk moment de toelating kon krijgen om naar het terrein te reizen, begon te vermoeien. Toch vertrokken we met grote voorzichtigheid en een klein, bang hartje.

Eindelijk weer naar Lima Delta

Tijdens onze vorige bezoeken te Lima Delta, sliepen we verschillende nachten in een hotelletje waar ik op 25 januari (‘Hotelletje en vluchtelingenkamp te Lima Delta’) over schreef. Dit maal verbleven we enkele nachten in twee tenten. Het was koud ‘s nachts in een tent in de bergen. Het deed dan ook deugd om gisteren, bij onze terugkeer na vier dagen te Lima delta, terug warm te douchen en in een warme kamer te slapen te Mike Alfa.

Tijdens het bezoek sprak ik met het merendeel van ons lokaal medisch personeel en bezocht ik alle projectlocaties. Ik ontmoette de overheidsverantwoordelijken van de twee ziekenhuizen waar we werken. En ik sprak ook met enkele comitéleden van een vluchtelingenkamp waar we niet werken. Een lokale dokter voor Artsen Zonder Grenzen en ik informeerden hen over onze gratis 24u spoeddienst, moeder- en kindzorgen en consultaties in het ziekenhuis vlakbij hun kamp.

De lokale dokter en ik legden samen ook het handvest van Artsen Zonder Grenzen uit. Het is belangrijk dat we uitleggen, in een regio waar ngo’s niet welkom zijn, waarom Artsen Zonder Grenzen verschilt van andere ngo’s door de principes van neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid.

De toeschouwers groeiden aan van drie comitéleden tot een menigte van minstens vijftig vluchtelingen die ons omringde in en buiten het ‘comitékantoortje’. Wonder boven wonder bleef het muisstil en werd er respectvol geluisterd en vragen gesteld. Het kantoortje is niet meer dan een kamer van vijftien vierkante meter in het onafgewerkte gebouw, aangrenzend aan het kamp. Op de vloer lag een tapijt en wat kussens. De inkom van de lege kamer is een soort garagedeur. Dit is ook de beschrijving van de kamers waarin de vluchtelingen met volledige families leven.

Het onafgewerkt gebouw geeft onderdak aan vele families. Zoals ik in mijn derde blogverhaal al schreef, is dit kamp overbevolkt. Volgens sommige bronnen arriveren er nog steeds nieuwe vluchtelingen. De nood aan een nieuw vluchtelingenkamp is groot. Mijn collega en nationale medewerkers zoeken al weken naar een lap grond voor minstens duizend families. Maar het is bijna onmogelijk om een plek te vinden dat goedgekeurd wordt voor vluchtelingen door overheid, landeigenaar en de omringende gemeenschappen.

Het belang van het handvest

Het uitleggen van het handvest van Artsen Zonder Grenzen doe ik ook tijdens elk aanwervingsinterview voor lokaal medisch personeel. De nieuwe aanwervingen dienen voor uitbreiding van onze medische capaciteit en voor een nieuw project, de volledige ondersteuning van de spoeddienst in het districthospitaal van Lima Delta. De voorbije dagen hield ik veertien aanwervingsinterviews.

Tijdens de interviews is één van mijn vragen: “Weet je waarom Artsen Zonder Grenzen kan blijven werken in deze regio, terwijl andere NGO’s en organisaties bedreigingen krijgen en moeten opkrassen?”. Een verpleegkundige antwoordde me: “Kan u me dat alsjeblieft uitleggen? Want ik zou het geheim graag kennen, waarmee u openlijk als enige organisatie de toelating krijgt, van één van de hoogst geplaatste militantenleiders, in de krant en op de radio, om uw activiteiten verder te zetten.” Na het uitleggen van onze drie principes van neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid verstond hij het plaatje en was zijn motivatie zelfs des te groter om voor ons te werken.

De Arabische taal leerde ik deels spreken, lezen en schrijven tijdens mijn missie enkele jaren geleden te Darfoer (Soedan). Ik hou enorm van talen. De lokale taal hier in het noordwesten van Pakistan is Pashto. Door het beperkte contact met de lokale bevolking en de personeelsleden verloopt het me aanleren van de taal trager dan gehoopt. Maar ik merk toch wekelijks dat ik vooruitgang boek.

De baard daarentegen, die blijft maar groeien, nu al meer dan twee maanden. M’n zus moet altijd lachen als ik over mijn baardje praat, want ik heb niet zoveel baardharen. En inderdaad, de baard bevat enkele kale plekken.

Bedankt voor de aanmoedigende commentaren die jullie toevoegen onderaan mijn blogverhalen. Groetjes.

Stefan gewapend conflict, handvest, ontvoering, Pakistan, verpleegkundige, vluchtelingenkamp