Op de terugrit na onze maandelijkse evaluatie van Balan Bakama, de meest afgelegen CSCom, vult ons voertuig zich naar goede gewoonte met de nieuwste muzikale aanwinsten van Assim. Wanneer Dr. Goita, mijn collega-superviseur, achterin enthousiast begint mee te neuriën, wil ik weten waarover het liedje gaat. De zangeres vertelt het verhaal van de school van Bougouni, waar geen enkele leerling naar het volgende jaar gaat. Er wonen zoveel heksen dat iedereen wel door iemand verhinderd wordt te slagen voor het examen.

Ik antwoord lachend dat ik bij gelegenheid wel eens wil gaan kijken in dat fameus dorp. “Wie niets kent van zwarte magie moet er zo ver mogelijk vandaan blijven!”, waarschuwt Assim serieus. Goita vertelt hierop over een bevriende patron die één van zijn werknemers uit Bougouni na een ruzie op staande voet ontslagen had. De volgende dag sterft de man in een dramatisch verkeersongeluk. Verklaar dat eens zonder hekserij!

De twee raken op dreef en er volgt een resem straffe verhalen waarin inwoners van Bougouni afgeschreven auto’s terug laten rijden, ministers doen verdwijnen en vreselijke ziektes doen neerdalen over hun tegenstanders. Geen wonder dat ze hun afkomst verborgen proberen te houden, die lijkt mij inderdaad geen grote hulp op de arbeidsmarkt.

Ik luister geanimeerd, maar als ik een beetje smalend mijn witte neus ophaal: “ik kan dat toch allemaal moeilijk geloven…”, kijkt Dr. Goita mij strak aan. “Jij weet nog niet waar je terechtgekomen bent, Kangaba is de meest behekste regio van heel Mali!”. Ik krijg te horen dat hier heel wat mensen wonen die een dubbelganger hebben in de dierenwereld. Bij hun geboorte worden ze door hun ouders met een magisch poeder bestrooid en zo verbonden met een bepaald dier.

Meestal zoekt dat dier al vroeg contact met zijn menselijke tegenhanger. Wie dus een peuter ziet spelen met een slang, een varaan of een wilde kat, weet genoeg. Als het dier sterft, gaat ook de mens eraan en vice versa. Goita bekent dat hij pas aangekomen in Kangaba ook geen snars geloofde van die verhalen, maar na twee jaar in het referentiehospitaal heeft hij zijn mening moeten herzien. Ter illustratie haalt hij een selectie 100% waargebeurde gevallen op:

Op een dag had de vrouw van de hoofdgeneesheer een verhitte discussie met een verkoopster, van wie gefluisterd wordt dat ze een slang als dubbel heeft. Als ze zich even later bij haar man wil gaan beklagen, ligt er een dikke cobra op de drempel van zijn bureau. Het beest verdwijnt pas na een spectaculair gevecht met drie bewakers.

Op een andere keer wordt een man binnengebracht op de spoedgevallen. Hij kronkelt van de pijn en roept dat iemand in z’n arm geschoten heeft. Dr. Goita onderzoekt het betreffende lidmaat, maar vindt geen wonde. Een pientere verpleger heeft al gauw door dat een jager zijn dubbeldier beschoten heeft en trekt haastig de brousse in. Niet ver van het dorp vindt hij een ocelot met een schotwonde in zijn voorpoot. Zo gauw het dier verzorgd wordt, kalmeert de man.

In een dorp enkele kilometers van Kangaba werd op een dag de ene na de andere onwel. Toen er al meer dan tien mensen ziek op bed lagen, kwam iemand op het idee te gaan kijken bij de plas aan de rand van het dorp. Daar was een stroper krokodillen aan het vangen en in zakken aan het stoppen om hun huiden te verkopen. Eenmaal de gemenerik gevat en de dieren losgelaten, was iedereen als bij toverslag weer springlevend.

Nog op de spoedgevallen: een jong bandietje arriveert met een paar stevige kneuzingen. Hij was gaan zwemmen in de rivier met z’n vriendjes en werd plots van de groep afgesneden door een oud nijlpaard. Het nijlpaard hief haar kop uit het water en deelde hem een paar flinke stompen uit. Geschrokken vlucht hij uit het water en loopt zo snel hij kan terug naar het dorp. Bijna thuis kruist hij zijn groottante. “Ik wil jou niet meer in het water zien, tot je ophoudt met die streken!”, roept ze hem na.

“Snap je nu waarom ik hier niet durf te gaan jagen?”, vraagt Assim, die thuis in Mopti nochtans een verwoed jager is. Tot slot krijg ik de goede raad nooit een gekko of een pad dood te trappen, ik riskeer ongewild een kind te vermoorden. Als ik nu uit het raampje van de jeep kijk, lijkt er toch iets veranderd in de vertrouwde boomrijke savanne.

Hanne arts, expatleven, Kangaba, Mali