Mijn eerste drie weken in Mali zijn tegen lichtsnelheid voorbij gevlogen. Ik had het druk met het kennismaken met het project en mijn tientallen collega’s, het verbeteren van mijn middelmatig Frans, het aanpassen aan de warmte, de muggen, de eetgewoonten en het leren van mijn eerste zinnetjes in de lokale taal ‘Bambara’. De relatieve rust tijdens de feestdagen kwam net op tijd om mijn overmaat aan indrukken enigzins te ordenen.

Ik ben gestationeerd in Kangaba, een groot dorp aan de rivier Niger honderd kilometer ten zuiden van Bamako. Artsen Zonder Grenzen is hier in 2005 begonnen met een pilootproject dat aantoonde dat een eenvoudige test voor malaria, indien positief gevolgd door de nieuwe behandeling met ACT (Artemisine based Combination Therapy) een gunstig effect heeft op de overleving van de kinderen in de regio.

Een rijke cassetteverzameling

De overheid heeft inmiddels de nationale richtlijnen voor malaria aangepast, zodat deze strategie in heel het land kan toegepast worden. Vandaag ondersteunt het project elf ‘centres de santé communautaires’(CSCom), rurale polikliniekjes, en het referentieziekenhuis van Kangaba in de gratis behandeling van alle kinderen onder vijf jaar en alle zwangere vrouwen met koorts.

Mijn jobomschrijving luidt: “médecin superviseur des CSCom”. Ik hobbel elke morgen in een witte Toyota Landcruiser over de rode stofweg naar één van de Centres de Santé onder mijn hoede. Onze chauffeur Assim apprecieert mijn interesse in lokale muziek en tovert telkens een nieuw pareltje uit zijn rijke cassetteverzameling. Ik blijf de namen van de artiesten hopeloos door elkaar halen, maar vind het alleszins zalig onderweg verder te ontwaken op hun vinnige ritmes.

‘Aller doucement’

De voorbije weken ben me ik overal gaan voorstellen en heb ik voornamelijk passief geobserveerd om een overzicht te krijgen van de situatie in de verschillende CSComs. Ik moet waken over de kwaliteit van de consultaties en het beheer van de apotheek.

Tijdens mijn eerste bezoeken zag ik overal dingen waar ik onmiddellijk over wou beginnen zeuren, maar de goede raad van mijn Noorse voorgangster indachtig heb ik voorlopig op m’n lip gebeten en nota genomen. “Il faut aller doucement!”. De gemiddelde Malinees is niet geweldig tuk op kritiek en al zeker niet uit de mond van een vreemde nieuweling. De meerderheid van het personeel in de CSComs lijkt me nochtans van goede wil.

De enige buitenlander

Ik mag ook niet vergeten dat deze mensen hard werken in afgelegen oorden met beperkte middelen en een beperkte opleiding, geen gemakkelijk uitgangspunt. Mijn eerste observaties heb ik ondertussen verwerkt tot een stapsgewijs actieplan voor 2010, waarin algemene hygiëne bovenaan de prioriteitenlijst prijkt. “Mik hoger dan het doel, want de pijl zakt tijdens het vliegen” is hier waarschijnlijk van toepassing. Insha’Allah…

Ondertussen begin ik ook de leden van ‘Equipe Kangaba’ beter te leren kennen. Ik ben de enige buitenlander in het team, waardoor het mij aan aandacht zeker niet ontbreekt. Mijn nationale collega’s zijn zonder uitzondering hartelijk, nieuwsgierig en meesters in goedaardige plagerijen. Aangezien we in totaal met 33 zijn, heerst er voortdurend een geanimeerde sfeer op het bureau.

© Barbara Sigge

Gebraden eend

Het bureau is ook mijn thuis die ik in die hoedanigheid deel met Cheik, de coördinator van het project. Hij heeft verschillende missies buiten Mali doorgebracht met Artsen Zonder Grenzen, dus Cheik leeft zich met gemak in in mijn situatie. Hij is steeds bezorgd om mijn algemeen en vooral mijn alimentair welbevinden.

Op kerstavond was er speciaal voor mij gebraden eend met gebakken aardappelen. Hij herinnert zich nog levendig een opleiding in Brussel waar hij een hele week geen korrel van zijn vertrouwde rijst te eten kreeg, een afschuwelijke beproeving die mij ten allen prijze bespaard moet blijven!

Dooni dooni kononi…

Zoals jullie merken kan ik over mijn ontvangst in Kangaba niet klagen. Mijn vrees eenzaam te zijn als enige expat blijkt voorlopig totaal ongegrond. Ik heb hopen interessant werk en leer al babbelend meer en meer over de fascinerende cultuur van Mali.

Of zoals een populair lokaal spreekwoord zegt : “dooni dooni kononi be nyaga da”: beetje bij beetje bouwt het vogeltje zijn nest.

Hanne arts, expatleven, Kangaba, malaria, Mali