Ontheemdenkamp en hotelletje te Lima Delta

Twee weken ben ik nu in het noordwesten van Pakistan. De laatste week reisde ik veel binnen het gebied. Vanuit het Mike Alfa-district reisde ik naar grootstad Papa Sierra voor een vergadering. En mijn collega en ik verbleven ook enkele nachten in het Lima Delta district waar ik verantwoordelijk ben voor de medische activiteiten.

Ergens in grootstad Papa Sierra was er een ontploffing tijdens mijn verblijf. En het reizen en verblijven in het district waar we de activiteiten coördineren, beleefde ik, omwille van de politieke instabiliteit, vaak als stresserend. Hier in Mike Alfa zien we geregeld gevechtshelicopters overvliegen.

Een populaire gasbrander

Voor onze overnachtingen daar deze week logeerden we in een hotelletje. Het zal ooit een bloeiende zaak zijn geweest. Maar nu zag het er vervallen uit met plekken op de tapi plein, ongewassen beddengoed, vuile meubels, geen verwarming of warm water en de kamer was een ongelooflijk trekgat van koude lucht tijdens de nacht. En als we het toilet doorspoelden, veranderde de badkamer in een douche, door verschillende gaten in het buizensysteem.

Mijn collega en ik deelden de kamer. Een gasbrander kon ons een beetje verwarmen. Maar ’s nachts schakelden we het uit om koolstofmonoxidevergiftiging te voorkomen. Wonder boven wonder hadden we een klein tv’tje met een Indische zender. Net voldoende om in deze gekke situatie toch de eedaflegging van Barack Obama te volgen.

De eigenaar van het hotelletje was een rare, maar vriendelijke snuiter. Een emmer warm water voor een geïmproviseerde douche kregen we niet geregeld. Het maximum was eenmalig een emmer lauw water. Mijn collega stond op het punt om veel thee te bestellen om zich toch een maal met iets warms te kunnen wassen.

De eigenaar was duidelijk dol op onze gasbrander. Enkele keren kwam hij zonder reden de kamer binnen om zich naast mij op het bed gezeten te verwarmen aan het toestel. Zijn Engels was nog minder goed dan ons Pashto (lokale taal), dus de conversaties verliepen moeilijk met veel gebaren en gelach. Maar we slaagden er toch steeds in om met veel geduld ons avondeten en ontbijt te bestellen.

De politie op een afstand

De overheidsverantwoordelijke van het district gaf ons toelating voor overnachtingen op voorwaarde dat we een constante politie-escorte aanvaardden. Dit druist natuurlijk in tegen de principes van neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid waar Artsen Zonder Grenzen voor staat.

Je moet weten dat omwille van het conflict, elke overheidsinstelling en dus ook de politie, het doelwit kan zijn van aanslagen. Hoe vriendelijk het ook bedoeld is, de politie heb ik dan toch maar liever ook op een afstand.

De band met het Pakistaanse personeel en het wederzijdse vertrouwen groeit. We zijn op zoek naar een groter kantoor. Mijn collega en ik hebben een oogje op een erf met een gebouw met zes kamers, een tuin, parkeerplek voor de wagens en toevallig ook een prachtig zicht over een vallei met brede rivier en op de besneeuwde bergtoppen.

De laatste week heb ik een duidelijk beeld gekregen van op welke locaties we werkzaam zijn en met welk personeel. Een organigram is afgewerkt en de noden voor verbetering en training worden duidelijk. De komende week zal de klemtoon dan ook stilaan beginnen liggen op training, rekrutering van nieuw personeel voor uitbreiding van de projecten en het verbeteren van de set-up van de huidige diensten.

Een volledig nieuw ontheemdenkamp opbouwen

In twee dorpen zijn we actief in de lokale gezondheidsinstelling voor spoeddienst en moeder en kind zorg. In het eerste dorp voorzien we ook de consultaties in de gezondheidsinstelling en in het tweede dorp voorzien we de consultaties rechtstreeks in het aangrenzende ontheemdenkamp.

In het hoofdziekenhuis van het district, op een derde locatie zijn we al ver gevorderd in het plan om de spoeddienst volledig te ondersteunen. We ondersteunen spoeddiensten in de regio om voorbereid te zijn op plotse grote hoeveelheden van oorlogsgewonden. Extra personeel is nodig voor een mobiele kliniek en het is erg moeilijk om een vrouwelijke dokter te rekruteren om de moeder en kind zorg te ondersteunen.

Eergisteren bezocht ik het ontheemdenkamp dat grenst aan het eerste dorp. Het kamp is overbevolkt en de 700 tenten staan zeil aan zeil. In elke tent leeft een familie. In een gebouw grenzend aan het kamp leven nog eens 250 families. Zij betalen huur voor hun verblijf en hebben geen toegang tot de ‘voordelen’ van het kamp, zoals water en sanitair. De kleine kamers waar ze in leven zijn in slechte staat. En er wordt geschat dat nog een 500 gezinnen elders in het dorp onderdak hebben. Er is dus duidelijk nood aan een nieuw kamp met een capaciteit voor 1000 gezinnen. Ons team is dan ook op zoek naar een stuk land om een volledig nieuw ontheemdenkamp op te bouwen.

Drie weken niet geschoren

Voor mijn bezoek aan het kamp wou ik me voorstellen aan de secretaris van het kamp. De man was druk in de weer met registratie van ontheemden in een kleine kamer op de eerste verdieping in het gebouw naast het kamp. Hij zat aan een tafeltje met voor hem op een tapijt een groep van dertig gezinshoofden. Ik wou zijn werk niet teveel storen, dus ik trok mijn schoenen uit om hem via de tapijt te kunnen bereiken.

Hij keek raar op toen ik me voorstelde en moest achteraf bekennen dat hij me voor een ontheemde had genomen, omwille van mijn voorkomen. En inderdaad het enige westerse herkenbare aspect van mijn klederdracht waren mijn schoenen die aan de andere kant van de tapijt stonden. Ondertussen heb ik mij al twintig dagen niet meer geschoren en mijn Pashto verbetert elke dag.

Tijdens een bezoek aan zo’n kamp tracht ik mij te focussen op de technische kant van de zaak. Ik moet mij daartoe vaak even forceren, om niet emotioneel te worden van de schrijnende situatie waarin de ontheemden leven. Ik mag dan absoluut niet denken aan de normen en waarden of de standaarden thuis, want dan vloeien de tranen in mijn ogen. Zoals ook nu wanneer ik het schrijf. Het is voor niemand duidelijk wanneer deze mensen terug huiswaarts kunnen keren.

Geweld, volksverplaatsingen, epidemies

Sommige gezinshoofden keren af en toe terug naar hun woonst om huis, land en vee te verzorgen en te controleren. Maar op dit moment is een terugtocht met het ganse gezin nog levensgevaarlijk. Niemand weet hoe dit conflict zal evolueren. En ook Artsen Zonder Grenzen tracht de huidige capaciteit van de projecten op scenario’s als geweld, meer volksverplaatsingen en mogelijke epidemies voor te bereiden.

Vandaag gun ik mezelf een ganse dag rust. Mijn collega verplichtte mij hier min of meer toe. Er is hier ook weinig anders te doen, of aan te denken, dan werken. Er is veel werk en er is weinig mogelijkheid tot ontspanning. Een wandelingetje zit er niet in, want het huis waar ik logeer mag ik volgens de veiligheidsrichtlijnen niet verlaten.

Het enige niet ongevaarlijke uitje is het rijden tussen Mike Alfa en Lima delta of het bezoeken van onze projectlocaties te Lima Delta. Weinig fysieke activiteit dus.Vanavond nog wat relaxen en morgenvroeg vlieg ik er met frisse moed terug tegenaan.

Bedankt voor de steun en de commentaren op mijn blog. Ik zal trachten wekelijks of om de twee weken iets te schrijven.

Vanaf nu beschrijf ik het district waar ik werk met de radiocodes Lima Delta, het district waar ik verblijf met Mike Alfa, de dichtsbijzijnde grootstad met Papa Sierra en een andere grote stad met Italy Sierra.