Het programma van Artsen Zonder Grenzen ontwikkelt zich ook. Ik sprak met een psycho-sociaal specialist die me uitlegde dat deze fase van counseling vooral over het geven van informatie gaat: mensen duidelijk maken waar ze medische zorg kunnen krijgen, ze uitleg geven over wat aardbevingen eigenlijk zijn enzovoort.

Pas wanneer de mensen er klaar voor zijn, zullen ze gaan praten over wat ze hebben doorgemaakt. Tot de meesten is nog niet volledig doorgedrongen wat ze hebben is overkomen. Dat kan over een paar dagen komen of over een paar weken, als ze zich realiseren wat het betekent dat ze hun huis, hun familieleden, hun bezittingen, hun werk en alles dat ze herinnert aan hun oude leven verloren hebben.

Ook medisch gesproken begint er nu een nieuwe fase. Degenen die nog geen zorg hebben kunnen krijgen, gaan een kritieke nieuwe fase van bloedvergiftiging in. Bij degenen die zorg hebben gehad, moeten de verbanden ververst worden. Onze teams doen hun uiterste best om maar niet te hoeven amputeren.

In eerste instantie is de behandeling daarop gericht, maar weefsel met gangreen is levensbedreigend wanneer de ontsteking zich door het lichaam verspreidt. Amputaties kunnen een schok zijn voor onze patiënten. Maar de beslissing, moeilijk als-ie is, wordt genomen om een leven te redden. Gisteren vertelde een dokter me dat een jongetje van wie hij de voet had geamputeerd, speciaal naar haar toe kwam om haar te bedanken.

Gelukkig komen er steeds meer organisaties bij die activiteiten opzetten, vooral in het zuiden en westen van het gebied rond het epicentrum. Het kan verwarrend zijn als er twee of drie ziekenhuizen worden opgezet in dezelfde kleine gemeenschap, maar toch, wat uiteindelijk telt is dat de mensen de spoedeisende hulp krijgen die ze nodig hebben.

Ik heb vandaag iets fenomenaals bezocht: het opblaasbare ziekenhuis van Artsen Zonder Grenzen, dat op een voetbalveld achter een school in het centrum van Haïti staat. Het is een ideale voorziening in een omgeving waar mensen te bang zijn om in een gebouw te werken. Er is een apotheek, twee operatiekamers, een verpleegafdeling, een polikliniek en nog een aantal andere afdelingen.

Het is zo nieuw dat het precies ruikt als een gloednieuwe opblaasboot. In dit ziekenhuis met 100 bedden zullen we meer mensen sneller kunnen behandelen, zonder bang te hoeven zijn dat het dak op onze patiënten valt. Onze Haïtiaanse medewerkers zijn ook weer aan het werk gegaan. Na de afschuwelijke ervaring van het Trinité ziekenhuis dat boven hun hoofden instortte, zullen ze zich veiliger voelen in zo’n ‘gebouw’.

Ik zag ons eigen kleine wonderbaby’tje met de geamputeerde arm weer terug, die ik een aantal dagen geleden in ons ziekenhuis had ontmoet. Een arts heeft haar Gabriëlle genoemd, naar z’n eigen dochter, omdat we haar echte naam niet kennen en niemand van haar familie haar is komen halen. Ze heeft niet alleen haar armpje verloren, maar ze heeft ook ernstig hoofdletsel opgelopen tijdens de aardbeving. Ze heeft dus ook een operatie aan haar schedel gehad.

Later op de avond schrik ik hevig als ik hoor dat ze koorts heeft gekregen. Dat is geen goed teken voor zo’n kleine baby met zulke ernstige verwondingen. Ik wil dat ze ’t overleeft; ze heeft al zoveel doorgemaakt. Over een paar maanden, als ze de meest kritieke fase heeft doorstaan, zal het team naar een andere organisatie op zoek gaan die voor haar kan zorgen.

De naschokken blijven doorgaan. Na de grote beving van dinsdagochtend waren er nog drie kleinere. Om er zeker van te zijn dat ik me niets inbeeld, heb een halfvol flesje water op m’n bureau gezet. Als het water in het flesje beweegt, weet ik dat het een beving is en niet alleen m’n verbeelding.

Vannacht was er een grote brand in het centrum van de stad. Er zijn verhalen over mensen die aan het plunderen zijn geslagen en die gebouwen in brand steken. Mensen vragen om werk en ze zijn hongerig. Er was een distributie van het Wereldvoedselprogramma vlakbij ons ziekenhuis. Het moeten honderden mensen zijn geweest die elkaar verdrongen terwijl ze de vrachtwagen achterna renden toen die probeerde weg te rijden.

Er hangen lakens in de straat met noodkreten erop als ‘SOS’ en ‘We hebben voedsel en water nodig’. Iedereen slaapt nog steeds buiten. Ze wassen zichzelf op straat, in de parken, waar ze maar een geschikte plek vinden. Het trauma van de beving is enorm. De mensen praten er niet per se over, maar hun gedrag spreekt boekdelen.